Oddział Przyjazny Dzieciom i Rodzicom

Kolorowo, przytulnie, bezpiecznie – prawie jak w domu. Problemem jest jedynie poziom cukru… Oczywiście mowa o Oddziale Diabetologii Dziecięcej. Życzliwą atmosferę panującą na Oddziale Diabetologii Dziecięcej daje się odczuć tuż po przekroczeniu progu. To akurat nie powinno nikogo dziwić, bowiem pracujący tam lekarze otaczają opieką jednych z najmłodszych pacjentów Akademickiego Centrum Klinicznego – Szpitala AMG. Warto również podkreślić, że jest to jeden z tych oddziałów, na który można zgłosić się zawsze - nawet bez skierowania - jeśli tylko istnieje taka potrzeba. Na początku października Oddział został przeniesiony do budynku nr 18 (I piętro) – lokalizacja wprawdzie uległa zmianie, zmianie uległ również numer telefonu, przy którym przez całą dobę dyżurują pielęgniarki - (58) 349 28 93, ale opieka w dalszym ciągu pozostaje profesjonalną i w wielu sytuacjach niezastąpioną. Czuwa nad tym Kierownik Kliniki Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Endokrynologii, w ramach której funkcjonuje Oddział Diabetologii Dziecięcej – prof. dr hab. Anna Balcerska oraz Ordynator tego Oddziału – dr med. Małgorzata Myśliwiec.

Cukrzyca chorobą cywilizacyjną

Jak przyznają sami lekarze, tego typu ośrodek jest miejscem niezwykle potrzebnym, gdyż liczby wskazują na to, iż zachorowalność na cukrzycę niestety rośnie. Warto uświadomić sobie, że cukrzyca została uznana za chorobę cywilizacyjną. Mówi się nawet o tym, iż ta nieinfekcyjna choroba wyprzedziła infekcyjne (chociażby takie jak AIDS). Na ten stan rzeczy wpływa wiele czynników, ale specjaliści najczęściej wskazują na powszechność szczepień, ogromną ilość konserwantów, sztucznych barwników i polepszaczy smaku w dostępnych produktach żywnościowych. Pocieszającą może być myśl, iż lekarze obcujący na co dzień z osobami chorymi na cukrzycę odnotowują zmniejszającą się liczbę powikłań. Wynika to oczywiście z jakości leczenia - szybka i trafna diagnoza w wielu przypadkach jest w stanie zaoszczędzić zmagań z późniejszymi komplikacjami. Lekarze Akademickiego Centrum Klinicznego przykładają do tego dużą wagę. Diagnozując cukrzycę dbają także o to, by dokładnie sprawdzić, czy u badanego dziecka nie występują żadne inne choroby współistniejące.

Rodzinne szkolenia

Lekarze związani z tym oddziałem pracują nieprzerwanie w dzień i w nocy, gdyż jego specyfika przejawia się również w tym, iż opieką otacza się nie tylko dzieci, ale także ich rodziców. Specjalnie wyszkolone pielęgniarki edukacyjne dbają o to, by rodzice chorych pociech przechodzili szkolenia, które zwykle trwają od 7 do 10 dni. Przede wszystkim edukuje się trzy grupy opiekunów. W pierwszej znajdują się ci, których dzieci wychodzą ze śpiączki ketonowej – dowiadują się jak podawać dziecku insulinę, jak ustalać jej dawki i najogólniej mówiąc, jak żyć na co dzień z tą chorobą. Nie należy bowiem zapominać, że cukrzyca jest chorobą nieuleczalną, tak więc pacjenci po opuszczeniu ośrodka muszą umieć sobie z nią radzić. Zdarza się, że pacjenci wracają po jakimś czasie na oddział, traktując to miejsce jak swój „drugi dom” – najczęściej powracają w związku z pojawieniem się kwasicy bądź na skutek poczucia, iż nie do końca radzą sobie z cukrzycą. Takie osoby również otrzymują wsparcie. Jeszcze inną grupą, która wymaga szkoleń jest ta, w której skład wchodzą dzieci korzystające z pomp insulinowych. Podłączenie tych pomp oraz ich obsługa wymaga specjalnego przeszkolenia rodziców. Oddział Diabetologii Dziecięcej jest drugim ośrodkiem, zaraz po warszawskim, jeśli chodzi o ilość posiadanych pomp insulinowych – w dużej mierze zawdzięcza to wsparciu Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Oprócz ciężkiej pracy trzech pielęgniarek edukacyjnych, pacjenci mogą liczyć na porady dietetyka i psychologa, którzy wprawdzie na co dzień pracują w poradni diabetologicznej, ale chętnie służą profesjonalnymi wskazówkami.

Szpital, do którego można przyjść z misiem

W związku z tym, że pacjenci Oddziału Diabetologii Dziecięcej nie są zwykłymi pacjentami - są to chore, jednak w większości z natury bardzo pogodne, dzieci - warunki panujące na oddziale także muszą być wyjątkowe. Oprócz sal, w których znajduje się w sumie 15 łóżek został tam przygotowany specjalny pokój szkoleń. Wszystko niezwykle przytulne, otulone ciepłymi barwami. Pomimo iż jest to szpital, natknąć się tam można na lalkę w wózku, kolorowe klocki, czyli na to wszystko, czego potrzebuje małe dziecko, by dojść do siebie po chorobie. Rodzice aktywnie uczestniczą w życiu oddziału – zostają na noc ze swoimi pociechami, dbając o to, by uśmiech pojawiał się na ich twarzach jak najczęściej.

Objawy, które powinny niepokoić, czyli jak nie przegapić cukrzycy?

Biorąc pod uwagę, iż cukrzyca stała się bardzo powszechną chorobą, warto ją lepiej poznać, by móc się przed nią chronić. Istnieje pewien zbiór objawów, które występują zawsze w przypadku cukrzycy typu I. Te najbardziej charakterystyczne to:

• wzmożone pragnienie,
• wzmożone oddawanie moczu,
• chudnięcie.

Jeśli rodzic zauważa te symptomy, powinien jak najszybciej zgłosić się do lekarza, by kontrolnie sprawdzić poziom cukru. Nie jest to trudne – ogólne badanie moczu zwykle wystarcza, by wstępnie ocenić zagrożenie tą chorobą. Warto wiedzieć, jakie są granice, po przekroczeniu których poziom cukru jest niepokojąco wysoki. Przyjęło się, iż niebezpieczne jest przekroczenie poziomu 100 mg/dl na czczo, a po posiłku poziomu 140 mg/dl. Oczywiście, nie tylko nadmiar cukru jest niepokojący, zbyt niski jego poziom grozi niedocukrzeniem. Lekarze przypominają, iż dużo łatwiej przeoczyć początki cukrzycy II typu. Grupą potencjalnie zagrożoną w tym przypadku są osoby otyłe, stąd apel do rodziców i opiekunów dzieci z nadwagą o kontrolne wykonywanie glukozy – to z pewnością pomoże w miarę szybko zdiagnozować potencjalną cukrzycę.

 

Cukrzyca nie jedno ma imię

Najczęściej wspomina się o osobach cierpiących na cukrzycę I i II typu, ale spotyka się także inne odmiany tej choroby. Oddział Diabetologii Dziecięcej niesie również pomoc dzieciom cierpiącym na cukrzycę pochodzenia genetycznego. Trafna diagnoza jest możliwa dzięki łączności z innymi ośrodkami w Polsce, do których wysyłane są próbki DNA. Przyjmuje się, że ryzyko zachorowania na cukrzycę zwiększa się, jeśli choroba występowała w 2 pokoleniu. Jeszcze innym typem tej choroby jest utrwalona cukrzyca noworodkowa, która doświadcza te najmłodsze dzieci. Lekarze pracujący na oddziałach diabetologicznych pracują nad tym, by zmienić nieco stosunek do cukrzycy, by rozpropagować potrzebę systematycznego badania poziomu cukru we krwi, wpisania go do zespołu badań standardowych, takich jakim jest na przykład morfologia. Istnieje szansa, iż takie projekty, jak powstający „Program dla Pomorzan”, staną się punktem wyjścia tych zmian i zapoczątkują „cukrzycową rewolucję” w świadomości społecznej, ale także w programach edukacyjnych wdrażanych w szkołach.

Cukrzyca jest jedną z tych chorób, która wymaga ciągłego monitorowania. Ze strony pacjentów oczekuje się samodyscypliny, a od lekarzy profesjonalnej diagnozy i nierzadko ciepłego uśmiechu – tylko tyle i aż tyle… Oddział Diabetologii Dziecięcej przy Akademickim Centrum Klinicznym – Szpitalu AMG w Gdańsku doskonale sobie radzi z tymi wyzwaniami.